Stokoude ‘dubbelbijl van Escharen’ blijkt superzeldzaam en waarschijnlijk van Centraal-Europese herkomst
LEIDEN/ESCHAREN – Niet al het schroot dat je vindt is per definitie rotzooi. De ‘dubbelbijl van Escharen’ is daarvan een uitstekend voorbeeld. De 4000 jaar oude bijl die in de jaren zeventig in het dorp gevonden werd is na onderzoek geclassificeerd als een superzeldzaam voorwerp in een vorm die vooral in Centraal-Europa voorkwam. Ook is hij waarschijnlijk gemaakt van Slowaaks koper. Dat meldt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
De ontdekkingsgeschiedenis van de bijl is een verhaal op zich. De dubbelbijl werd bij toeval gevonden tijdens de bouw van een garage. De vinder dacht er weinig van, en legde het in een emmer met andere, roestige troep. Deze werd tien jaar later aan een rommelmarkt gegeven. Daar werd de dubbelbijl verkocht aan iemand die het herkende als iets ouds. Via een advertentie in de krant kwam de koper terecht bij de vinder, en zo wist deze de vindplek van het voorwerp te achterhalen.
Ceremonieel voorwerp
De dubbelbijl wordt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beschouwd als een topobject, om verschillende redenen. De bijl met twee bijlkoppen heeft een gat in het midden dat opvallend klein is. Daarin past geen stevige houten steel, waardoor men tot de conclusie is gekomen dat het gaat om een ceremonieel voorwerp dat niet geschikt was voor praktisch hakwerk.
Zabitz-type
Gaandeweg het onderzoek bleek de bijl, die bijna 37 centimeter lang en net geen kilo zwaar is, een superzeldzaam voorwerp te zijn. Een bronsexpert identificeerde de bijl als zijnde een Zabitz-type. Die vorm is vooral bekend uit Centraal-Europa. Na het nemen van een monster van het materiaal, bleek het te gaan om arseenhoudend koper. Dit koper is waarschijnlijk afkomstig uit het Slowaakse Ertsgebergte.
De bevindingen over de ‘dubbelbijl van Escharen’ zijn één van de eerste resultaten van het project #Let’sHubNL. De bijl zelf is tentoongesteld in een vitrine van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.
