Coalitieakkoord legt hoge druk op uitvoering lokale woningbouw en asielopvang
DEN HAAG – Het nieuwe coalitieakkoord van D66, VVD en CDA brengt ingrijpende veranderingen met zich mee voor de ambtelijke organisatie van de gemeente. Het kabinet belooft weliswaar dat plannen voortaan beter getoetst worden op haalbaarheid, maar legt tegelijkertijd dwingende deadlines en taakstellingen op het gebied van woningbouw, stikstof en asiel. Voor de 33 kernen van Land van Cuijk betekent dit dat de lokale beleidsvrijheid op diverse terreinen plaatsmaakt voor landelijke standaarden en strikte uitvoeringstermijnen.
Het kabinet erkent dat de overheid vastloopt in complexe regelgeving en dat de relatie met medeoverheden herstel nodig heeft. Bij de overheveling van taken naar gemeenten wordt voortaan standaard een zogeheten UDO-toets (Uitvoering Decentrale Overheden) uitgevoerd. Deze maatregel moet garanderen dat beleid vanuit Den Haag in de praktijk daadwerkelijk uitvoerbaar is voor lokale ambtenaren. Daarnaast wil de coalitie meerjarige en betrouwbare financiële afspraken maken, zodat gemeenten niet jaarlijks in onzekerheid verkeren over de bekostiging van hun taken.
Strenge deadlines vergunningen
Ondanks de nadruk op uitvoerbaarheid, wordt de werkdruk op de afdeling ruimtelijke ordening opgevoerd. De coalitie wil de woningbouw versnellen door procedures in te korten. Gemeenten worden verplicht om binnen twaalf weken een besluit te nemen op bezwaren over vergunningen. Daarnaast verdwijnt de lokale beleidsvrijheid op het gebied van welstand en duurzaamheid. Gemeenten moeten alle bovenwettelijke duurzaamheidseisen schrappen en werken met standaardregels voor ruimtelijke kwaliteit, waardoor de traditionele welstandscommissie overbodig wordt,. Ook worden gemeenten verplicht beleid te maken om het splitsen en optoppen van woningen toe te staan.
Impact op de Peel en agrarische sector
Voor een plattelandsgemeente als Land van Cuijk heeft de stikstofparagraaf grote gevolgen. Het kabinet start in 2026 met de uitvoering van maatregelen in vijf prioritaire gebieden, waaronder de Peel. In deze zones rondom kwetsbare natuurgebieden geldt een gebiedsgerichte aanpak die kan bestaan uit innoveren, extensiveren of verplaatsen van boerenbedrijven. Er komt een integrale nationale grondbank om agrarische ondernemers te faciliteren die hun bedrijf willen verplaatsen of beëindigen. Provincies en gemeenten moeten hierbij toezien op de uitvoering, waarbij provinciale plannen moeten voldoen aan landelijke vereisten.
Flexwoningen en voorzieningen
De rol van de gemeente in de asielopvang verandert eveneens. Op verzoek van medeoverheden blijft de spreidingswet voorlopig in stand om een rechtvaardige verdeling van asielzoekers te borgen. Het Rijk sluit daarnaast een bindend convenant met gemeenten over de realisatie van flexibele woonlocaties. Deze locaties zijn bedoeld voor statushouders, Oekraïners en andere spoedzoekers. Zodra er voldoende alternatieve huisvesting beschikbaar is, vervalt de wettelijke mogelijkheid voor gemeenten om statushouders voorrang te geven in de sociale huur.
Naast deze opgaven komt er aandacht voor de leefbaarheid in de dorpen. Het kabinet richt een Gemeenschapsfonds op met als doel voorzieningen zoals buurthuizen en dorpswinkels te realiseren en te behouden. Dit fonds moet voorkomen dat essentiële ontmoetingsplekken uit de kleine kernen verdwijnen. De uitwerking van deze plannen en de exacte gevolgen voor de gemeentelijke begroting worden in de komende periode verder vormgegeven in overleg met de decentrale overheden.
