Geert Verstegen genomineerd voor landelijke milieuprijs: ‘Wetten van de natuur verander je niet omdat je het er niet mee eens bent’
NIJMEGEN/SINT-HUBERT – Geert Verstegen (73) uit Sint-Hubert is een van de drie genomineerden voor de landelijke, tweejaarlijkse Marga Jacobs Milieuprijs. Verstegen is een drijvende kracht achter de Milieuvereniging Land van Cuijk en het Brabants Burgerplatform. Zondag 18 januari wordt de prijs in Theater Het Badhuis in Nijmegen uitgereikt.
Verstegen, die eerder al een koninklijke onderscheiding in ontvangst mochtnemen, zegt verrast te zijn door de nominatie. “Ik ben vooral lokaal en regionaal bezig. Dan verbaast het me wel als ik voor een landelijke milieuprijs genomineerd wordt. Hoewel ik ook wel internationaal lijntjes heb gelegd. In Brussel hebben we in 2014 al bepleit dat de ontheffing die Nederland had om meer mest te mogen produceren een slechte invloed heeft op het grondwater. Die ontheffing is nu afgeschaft. Misschien dat de organisatie dat gegeven heeft meegenomen. Het is mooi dat de prijs vernoemd is naar Marga Jacobs. Ik heb haar nog gekend. Een kordate vrouw, toegankelijk en effectief.”
Millse kwestie
Al sinds lange tijd zet Verstegen zich in voor een betere leefomgeving. Dat begon met een Millse kwestie. “In de eerste helft van de jaren tachtig waren er plannen om een woonwijk te bouwen op het MOB-complex, een voormalig defensieterrein”, vertelt hij. “Ik en anderen vermoedden dat die grond vervuild was, maar het toenmalige gemeentebestuur ontkende het. Ondanks dat we er zelf accupolen opgroeven, kwam er een rapport van Grontmij dat er niets aan de hand zou zijn, terwijl de data iets anders suggereerden, namelijk dat de grond wel degelijk gesaneerd moest worden. Toen hebben we de inspectie Volksgezondheid ingeschakeld en moest de gemeente toch overstag. Met het collectief van gelijkgestemden dat door deze casus was ontstaan, hebben we daarna de Milieuvereniging Land van Cuijk meer vorm gegeven.”
Veel telefoonnummers
Later ontstond ook het Brabants Burgerplatform, waar Verstegen voorzitter van is. “Dat is gevormd met gelijkgestemden uit burgergroeperingen en natuurorganisaties waarmee ik als onderdeel van de Brabantse Milieufederatie deelnam aan de mestdiscussie in Brabant die in 2012 en 2013 plaatsvond. Die discussie heeft overigens niet tot veel geleid, want anders was het probleem nu wel opgelost. Maar het heeft wel tot een netwerk geleid dat samen dingen bleef doen. Toen hebben we er uiteindelijk een stichting van gemaakt als een overkoepelende organisatie met als doel de bescherming van het leefmilieu, met een focus op stankoverlast van veehouderijen en bestrijdingsmiddelen. We helpen groeperingen en burgers om hun eigen leefomgeving te beschermen met juridische adviezen en organiseren avonden. Ook proberen we mensen met vragen te koppelen aan mensen met de juiste kennis. Met andere woorden, ik heb veel telefoonnummers in mijn telefoon.”
Probleem van het huidige liberalisme
Een gevoel van rechtvaardigheid ligt ten grondslag aan de inzet van Verstegen voor het milieu en de leefomgeving. “Ik kan er niet tegen als dingen voor mijn gevoel niet eerlijk zijn. Dat zal wel diep zitten, ik weet niet waarom. Feit is dat in het huidige systeem waarbinnen de landbouw in Nederland plaatsvindt men binnendringt in de leefomgeving en dus de privésfeer van mensen. Bijvoorbeeld door stankoverlast te veroorzaken, of de gezondheid van mensen in gevaar te brengen door het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Het probleem van het huidige liberalisme is dat men vergeten is dat vrijheid van individuen moet plaatsvinden zonder die van anderen aan te tasten.”
Onpasselijk van 'stip op de horizon'
De dialoog is een belangrijk instrument in de strijd die Verstegen met zijn organisaties voert, maar het komt hem ook wel eens de neus uit. “We zijn altijd in gesprek gebleven, ook met het gemeentebestuur, wat niet betekent dat we het altijd eens zijn. Maar in de dialoog schuilt ook het gevaar van vooruitschuiven. Dat concept van ‘een stip op de horizon’, daar word ik inmiddels wel een beetje onpasselijk van. Want ieder jaar verschuift die stip weer een jaar, terwijl regeren vooruitzien zou moeten zijn, en niet vooruitschuiven. Helaas zit het provinciehuis tot de nok toe vol met ambtenaren en politici die verzuipen in dialogen. Dat heeft ons gebracht waar we zijn: de zaak zit op slot.”
Wetten van de natuur
Verstegen ziet dat er inmiddels wel verandering aan het plaatsvinden is. “Men begint eindelijk door te krijgen dat het niet anders kan, nadat onze argumenten al die jaren niet hebben geteld. De natuur verandert door alles wat er achterblijft in de bodem, het water en de lucht. De wetten van de natuur verander je niet omdat je het er niet mee eens bent. Dat roepen wij al sinds het begin van de jaren tachtig, en we hebben dan toch gelijk gekregen. Je ziet dat we door deze problemen ook vastlopen op het gebied van woningbouw. Er verdwijnen als gevolg nu veel boeren, terwijl er eigenlijk juist meer zouden moet komen, maar dan boeren die in samenhang met de natuur werken. Dat kan gewoon, want er zijn biologische boeren die het al jaren doen. We zullen wel veel plantaardiger moeten gaan eten. Maar driekwart van de vleesproductie in Nederland is toch al voor de export. Daarvoor halen wij dus zoveel stikstof in de vorm van veevoer en kunstmest binnen, waarvan bijna de helft jaarlijks achterblijft in ons kleine landje.”
